Türkiye’de Bireysel Emeklilik alanındaki birikim havuzu, mart sonu itibarıyla yeni bir eşiği geride bıraktı. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerine göre Emeklilik Sistemi içinde yer alan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile Otomatik Katılım Sistemi’nin (OKS) toplam Fon Büyüklüğü 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon lira seviyesine çıktı. Böylece toplam büyüklük, kamuoyunda sık kullanılan ifadeyle 2,35 Trilyon Lira bandına ulaşmış oldu. Bu tablo, yüksek oynaklığın yaşandığı küresel piyasa dönemlerinde dahi Emeklilik Tasarrufu tercihlerinin Türkiye’de geniş bir kitle tarafından sürdürüldüğüne işaret ediyor. Öte yandan aynı ay içinde fon değerindeki düşüş dikkat çekti: Şubat sonunda 2,508 trilyon lira düzeyinde bulunan toplam tutar, martta yaklaşık 159,1 milyar lira geriledi. Sektör, bu kısa vadeli dalgalanmaları Uzun Vadeli Birikim perspektifinde okurken, katılımcı davranışları ve fon kompozisyonu tartışmaları yeniden gündeme geldi.
BES ve OKS toplam fon büyüklüğü mart sonunda 2,35 trilyon liraya yükseldi
EGM’nin mart sonu verileri, iki ana yapının birlikte büyüklüğünü netleştirdi. BES tarafında katılımcı sayısı 10 milyon 220 bin 358 olarak kayda geçti. Katılımcı fonları ile devlet katkısı dahil BES’in toplam tutarı 2 trilyon 210 milyar 478,2 milyon lira oldu.
OKS cephesinde ise çalışan katkıları ve devlet katkısı birlikte değerlendirildiğinde toplam büyüklük 139 milyar 61,1 milyon lira seviyesinde ölçüldü. OKS’de katılımcı sayısı 7 milyon 712 bin 518 olarak açıklandı. İki sistem bir araya geldiğinde toplam katılımcı sayısı 17 milyon 932 bin 876 kişiye ulaştı.
Bu büyüklük, yalnızca bir tasarruf göstergesi değil; aynı zamanda Finansal Güvenlik ve Emeklilik Planlaması açısından hanehalkının giderek daha fazla kurumsal ürünlere yöneldiğini gösteren bir barometre olarak da izleniyor. Sektör temsilcilerinin dikkat çektiği nokta ise, dalgalı dönemlerde bile sistemde kalma eğiliminin korunması.
Katılımcı sayısı 17,9 milyona yaklaşırken 18 yaş altı birikim 95,6 milyar lirayı geçti
Verilerin öne çıkan başlıklarından biri de 18 yaş altı grupta hızlanan birikim oldu. Mart sonu itibarıyla 18 yaş altı katılımcıların devlet katkısı dahil fon tutarı 95 milyar 559,7 milyon lira olarak hesaplandı. Bu gruptaki katılımcı sayısı 1 milyon 678 bin 467 çocuk seviyesinde.
Bu artış, ailelerin çocuklar adına erken dönemde Uzun Vadeli Birikim oluşturma eğilimini güçlendiren bir gösterge olarak okunuyor. Günlük yaşamda bunun karşılığı, örneğin ebeveynlerin düzenli küçük katkılarla bir “eğitim ve gelecek” fonu biriktirmesi; yıllar içinde bunun Yatırım Fonları getirileriyle büyümesi şeklinde anlatılıyor.
Öte yandan sistemden emeklilik hakkı kazananların sayısı da arttı. BES’ten emekli olan kişi sayısı 461 bin 407 oldu. Bu rakam, sistemin 2003’te başlamasından bu yana birikimlerin artık daha görünür biçimde “emekliliğe dönüşen” bir aşamaya geldiğini ortaya koyuyor.
Martta fon değerindeki gerileme küresel satışlarla ilişkilendirildi, çeyreklik artış ise sürüyor
Mart ayı verileri, bir yandan toplam büyüklüğün 2,35 trilyon lira eşiğine taşındığını gösterirken, diğer yandan aylık bazda geri çekilmeyi de ortaya koydu. Şubat sonunda 2 trilyon 508 milyar 611,2 milyon lira düzeyindeki toplam tutar, martta 159 milyar 71,9 milyon lira gerileyerek 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon lira oldu.
Bu hareketin arka planında, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin küresel piyasalarda satış baskısını artırması gösterildi. Aynı dönemde altının ons fiyatı aylık bazda %11,3 düşüşle 2008 Küresel Finansal Krizi’nden bu yana en sert aylık kayıplarından birini yaşadı; ons fiyat 4.099,52 dolar seviyesine kadar gerileyerek Kasım 2025’ten bu yana en düşük düzeylerden birini gördü. Gümüşte de aylık düşüş %19,9 ile dikkat çekti ve ons fiyat 75,1 dolar oldu.
Bireysel emeklilik uzmanı Zeynep Candan Aktaş, bu satışların sisteme yansımasının özellikle kıymetli maden ve hisse senedi ağırlıklı fonların değer kaybı üzerinden gerçekleştiğini belirtti. Aktaş, piyasaların toparlanma sinyali verdiğini, katılımcı sayısının arttığını; ancak zirvelerin henüz aşılmadığını vurguladı. Uzman değerlendirmesi, Fon Yönetimi tercihleri ile piyasa oynaklığı arasındaki bağın, katılımcıların günlük gündemine daha fazla girmeye başladığını da gösteriyor.
Çeyreklik bakış ise farklı bir resim çiziyor. Yılın ilk çeyreği sonunda BES havuzunda devlet katkıları dahil artış 186 milyar 374,6 milyon lira ve %8,6 olarak hesaplandı. Geçen yılın sonundaki toplam fon büyüklüğü 2 trilyon 163 milyar 164,7 milyon lira iken mart sonunda 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon lira seviyesine çıkıldı; bu da dalgalanmaya rağmen genel yönün yukarı olduğunu ortaya koydu.
Katılımcı sayısında ise sınırlı bir oynama görüldü: Geçen yıl sonundaki 17 milyon 935 bin 495 kişilik toplam, mart sonunda 17 milyon 932 bin 876 kişiye indi. Buna karşın mart ayında şubat sonuna göre toplam katılımcı sayısı 4 bin 607 arttı. Veriler, kısa vadeli piyasa dalgalanmalarının fon değerini etkileyebildiğini, ancak sistemin “tasarruf altyapısı” rolünü koruduğunu; özellikle Emeklilik Tasarrufu yapanların gündeminde getiriden önce sürdürülebilir birikimin yer tuttuğunu gösteriyor.
